Mamy już za sobą trochę (nudnej ;) ) teorii… Dziś będzie o tym, co do czego, czyli jakie są właściwości najpopularniejszych prób srebra, i dlaczego warto ich używać do pewnych rzeczy, a do innych nie. :)

Dostępne w sklepach półprodukty, takie jak druty czy blacha, produkowane są (ze względu na wymogi prawa probierczego) z czystego srebra (fine - 0,999) lub ze stopu srebra próby 925 (930).

Półfabrykaty - przekładki, kulki, gotowe elementy ozdobne, najczęściej występują w próbie 925 lub 800.

Poszczególne próby różnią się między sobą w kilku aspektach:

- cena - im większa zawartość srebra w stopie (im wyższa próba) tym wyższa cena, czyste srebro jest oczywiście najdroższe;

- właściwości fizyczne - im więcej w srebrze jest dodatków stopowych (im niższa próba), tym generalnie materiał jest twardszy, mniej elastyczny; analogicznie - im czystsze srebro, tym miększe, bardziej podatne na kształtowanie i odkształcanie;

- podatność na ciemnienie - czyste srebro ma srebrzysto-białą barwę i najdłużej zachowuje swój pierwotny kolor i blask (choć z czasem nawet na powierzchni srebra najwyższej próby zachodzi reakcja z zawartą w powietrzu siarką, w wyniku której srebro żółknie). Niemniej jednak, im więcej w stopie dodatków, tym szybciej proces ciemnienia zachodzi.

Zastosowanie:

- próba 999 - najbardziej miękka i plastyczna; w formie cieniutkich drucików idealna do oplatania w technice wire-wrapping; w złotnictwie głównie używana do tworzenia carg (carga - oprawa w formie taśmy wokół kamienia), oraz elementów ozdobnych;

Nieco inne właściwości fizyczne ma glinka srebrna (po wypaleniu również 0,999), ale o tym lepiej opowie Wam Fiann w swoim cyklu o technice Art Clay.

- próba 925 (930) - stop twardszy, o większej niż czyste srebro wytrzymałości; próba odpowiednia do wykonywania elementów konstrukcyjnych oraz wszystkich elementów narażonych na naprężenia, oraz działanie innych sił mogących spowodować uszkodzenie biżuterii; przykładowe elementy, w których powinno się używac próby 925 (oczywiście jeśli chcemy, żeby biżuteria była odpowiednio trwała) to: obrączka (tzw. szyna) w pierścionku, szpilka w broszce, bigle do kolczyków, haczyki, zapięcia, bazy do wire-wrapping’u itp.

- próby 875, 830, 800 - półprodukty w tych próbach, ze względu na szybkie ciemnienie, nadają się głównie do projektów, które już z założenia mają być oksydowane (czyli przyciemnione).

To oczywiście nie są jakieś odgórne nakazy, a jedynie sugestie. Wraz z doświadczeniem przychodzi intuicyjne wyczucie, gdzie można użyć jakiego materiału i z czasem same (tudzież sami) będziecie to wiedzieć. Tym bardziej, że próba jest głównym, ale nie jedynym czynnikiem wpływającym na ciemnienie czy twardość srebra.

Na to, jak szybko wyrób ściemnieje, wpływa także sposób obróbki powierzchni: to czy i w jaki sposób jest wypolerowana lub zmatowiona, indywidualne cechy osoby, która ją nosi, sposobu przechowywania, a nawet czystość powietrza (wilgotność, zawartość siarki!).

Również pierwotna twardość może być osłabiona przez wyżarzanie lub wzmocniona przez sposób obróbki (na przykład przez polerowanie mechaniczne lub ciągnienie). Dlatego niektóre z Was spotkały się zapewne ze zjawiskiem polegającym na tym, że drut 925 kupiony u jednego sprzedawcy jest twardszy lub bardziej miękki niż kupiony gdzie indziej.

Tak jak pisałam w poprzednim tekście, często materiały srebrne opisane jako próba 925 i 930, mają de facto tę samą próbę, a różnica w ich twardości (jeśli taka jest) może wynikać właśnie z różnych procesów technologicznych produkcji.

Nie chcę Was zanudzić, więc to tyle na dziś. Tymczasem życzę Wam samych udanych projektów, bez względu na to z jakiego materiału powstają. :)

——————————

Bożena Jakubowska ‘Hebbe’

http://www.hebbe.pl

Sztuka pięknej biżuterii.